Οι Βρυξέλλες εξετάζουν τη μεταφορά των δεσμευμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων από την Euroclear σε έναν ευρωπαϊκό θεματοφύλακα, επιχειρώντας να ξεπεράσουν το αδιέξοδο - Όμως οι φόβοι για κατάσχεση κρατικής περιουσίας, δικαστικές προσφυγές και πλήγμα στην αξιοπιστία του ευρώ παραμένουν
Η συζήτηση για τα περίπου 210 δισ. ευρώ της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας που έχουν ακινητοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση επιστρέφει δυναμικά.
Αυτή τη φορά, ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εξετάζουν έναν νέο μηχανισμό που θα μπορούσε να απομακρύνει το Βέλγιο από το επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Σουηδία, Ολλανδία, Ισπανία και Πολωνία, με τη στήριξη των χωρών της Βαλτικής, πιέζουν εκ νέου ώστε τα ρωσικά κρατικά assets να χρησιμοποιηθούν για πρόσθετη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Το μεγάλο εμπόδιο παραμένει το Βέλγιο, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων βρίσκεται στο αποθετήριο Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες.
Η βελγική κυβέρνηση φοβάται ότι οποιαδήποτε κίνηση που θα μπορούσε να θεωρηθεί ουσιαστικά κατάσχεση θα άφηνε τη χώρα και την Euroclear εκτεθειμένες σε τεράστιο νομικό και οικονομικό κίνδυνο.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου Maxime Prévot ήταν σαφής: οι λόγοι της αντίθεσης της χώρας «δεν εξαφανίστηκαν ως διά μαγείας», προειδοποιώντας ότι μια διαδικασία που θα ισοδυναμούσε με κατάσχεση θα δημιουργούσε «πολύ σημαντικούς κινδύνους».
Το νέο σχέδιο: τα ρωσικά κεφάλαια υπό τον έλεγχο της ίδιας της ΕΕ
Η ιδέα που κερδίζει έδαφος προβλέπει τη μεταφορά των ρωσικών assets από την Euroclear σε έναν θεματοφύλακα που θα ανήκει και θα ελέγχεται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με αυτόν τον τρόπο, το Βέλγιο θα μπορούσε θεωρητικά να απαλλαγεί από μεγάλο μέρος της άμεσης νομικής ευθύνης.
Ο υπουργός Οικονομικών της Ουκρανίας Sergii Marchenko υποστηρίζει ανοιχτά την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι η μεταφορά της θεματοφυλακής από το Βέλγιο στην ΕΕ θα μείωνε τους κινδύνους και θα μετέτρεπε το ζήτημα σε κοινή ευθύνη και των 27 κρατών-μελών.
Το σχέδιο προωθείται εδώ και μήνες και από τους Hugo Dixon, Lee Buchheit και Daleep Singh, οι οποίοι εισηγούνται την ενεργοποίηση του άρθρου 122 των ευρωπαϊκών Συνθηκών για τη μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων σε ειδικό μηχανισμό της ΕΕ.
Τυπικά, η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας θα παρέμενε ιδιοκτήτης των κεφαλαίων.
Η επιστροφή τους, όμως, θα συνδεόταν με την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων προς την Ουκρανία.
Οι υποστηρικτές του σχεδίου θεωρούν ότι η αξιοποίηση των 210 δισ. ευρώ θα έδινε στο Κίεβο τεράστια χρηματοδοτική δύναμη και θα έστελνε στη Μόσχα το μήνυμα ότι η Ουκρανία δεν θα καταρρεύσει λόγω έλλειψης χρημάτων.
Το μεγάλο αγκάθι: κρατική ασυλία και αξιοπιστία του ευρώ
Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει εξαιρετικά σοβαρό.
Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η ΕΚΤ και το Euroclear φοβούνται ότι οποιαδήποτε κίνηση που θα εκληφθεί διεθνώς ως κατάσχεση ξένων κρατικών αποθεμάτων θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο.
Κράτη και μεγάλοι διεθνείς επενδυτές θα μπορούσαν να αρχίσουν να αναρωτιούνται εάν τα συναλλαγματικά τους αποθέματα είναι πραγματικά ασφαλή όταν βρίσκονται σε ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ενδέχεται να μετακινηθούν κεφάλαια προς άλλες αγορές, προκαλώντας πλήγμα στην αξιοπιστία του ευρώ ως διεθνούς αποθεματικού νομίσματος.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ Christine Lagarde είχε ήδη προειδοποιήσει τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι οποιαδήποτε αξιοποίηση των ρωσικών assets θα ήταν ασφαλέστερο να γίνει σε συντονισμό με άλλες δυτικές χώρες, ώστε η ευρωζώνη να μην εμφανιστεί ως η μόνη περιοχή που προχωρά σε ένα τόσο αμφιλεγόμενο βήμα.
Η εναλλακτική: να μην αγγίξουν τα 210 δισ.
Ο Karel Lannoo, επικεφαλής του Centre for European Policy Studies, προτείνει μια λιγότερο επιθετική λύση: τη δημιουργία ενός ειδικού επενδυτικού οχήματος, ενός Special Purpose Vehicle (SPV).
Σε αυτό το μοντέλο, το κεφάλαιο των 210 δισ. ευρώ θα παρέμενε ανέγγιχτο και θα χρησιμοποιούνταν μόνο τα έκτακτα έσοδα που παράγει, περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως, ως βάση για την έκδοση ομολόγων υπέρ της Ουκρανίας.
Η πρόταση αυτή θα περιόριζε σημαντικά τον κίνδυνο να κατηγορηθεί η ΕΕ για ευθεία δήμευση ρωσικής κρατικής περιουσίας.
Το πραγματικό αδιέξοδο, επομένως, δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι νομικό και συστημικό: η ΕΕ θέλει να μετατρέψει τα παγωμένα ρωσικά αποθέματα σε χρηματοδοτικό όπλο υπέρ της Ουκρανίας, χωρίς όμως να δημιουργήσει ένα προηγούμενο που θα μπορούσε να επιστρέψει ως μπούμερανγκ στο ίδιο το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Και αυτό εξηγεί γιατί, παρά τα 210 δισ. ευρώ που βρίσκονται εδώ και χρόνια υπό ευρωπαϊκό έλεγχο, οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να δυσκολεύονται να αγγίξουν το ίδιο το ρωσικό κεφάλαιο.
www.bankingnews.gr
Αυτή τη φορά, ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εξετάζουν έναν νέο μηχανισμό που θα μπορούσε να απομακρύνει το Βέλγιο από το επίκεντρο της αντιπαράθεσης.
Σουηδία, Ολλανδία, Ισπανία και Πολωνία, με τη στήριξη των χωρών της Βαλτικής, πιέζουν εκ νέου ώστε τα ρωσικά κρατικά assets να χρησιμοποιηθούν για πρόσθετη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Το μεγάλο εμπόδιο παραμένει το Βέλγιο, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων βρίσκεται στο αποθετήριο Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες.
Η βελγική κυβέρνηση φοβάται ότι οποιαδήποτε κίνηση που θα μπορούσε να θεωρηθεί ουσιαστικά κατάσχεση θα άφηνε τη χώρα και την Euroclear εκτεθειμένες σε τεράστιο νομικό και οικονομικό κίνδυνο.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου Maxime Prévot ήταν σαφής: οι λόγοι της αντίθεσης της χώρας «δεν εξαφανίστηκαν ως διά μαγείας», προειδοποιώντας ότι μια διαδικασία που θα ισοδυναμούσε με κατάσχεση θα δημιουργούσε «πολύ σημαντικούς κινδύνους».
Το νέο σχέδιο: τα ρωσικά κεφάλαια υπό τον έλεγχο της ίδιας της ΕΕ
Η ιδέα που κερδίζει έδαφος προβλέπει τη μεταφορά των ρωσικών assets από την Euroclear σε έναν θεματοφύλακα που θα ανήκει και θα ελέγχεται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με αυτόν τον τρόπο, το Βέλγιο θα μπορούσε θεωρητικά να απαλλαγεί από μεγάλο μέρος της άμεσης νομικής ευθύνης.
Ο υπουργός Οικονομικών της Ουκρανίας Sergii Marchenko υποστηρίζει ανοιχτά την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι η μεταφορά της θεματοφυλακής από το Βέλγιο στην ΕΕ θα μείωνε τους κινδύνους και θα μετέτρεπε το ζήτημα σε κοινή ευθύνη και των 27 κρατών-μελών.
Το σχέδιο προωθείται εδώ και μήνες και από τους Hugo Dixon, Lee Buchheit και Daleep Singh, οι οποίοι εισηγούνται την ενεργοποίηση του άρθρου 122 των ευρωπαϊκών Συνθηκών για τη μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων σε ειδικό μηχανισμό της ΕΕ.
Τυπικά, η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας θα παρέμενε ιδιοκτήτης των κεφαλαίων.
Η επιστροφή τους, όμως, θα συνδεόταν με την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων προς την Ουκρανία.
Οι υποστηρικτές του σχεδίου θεωρούν ότι η αξιοποίηση των 210 δισ. ευρώ θα έδινε στο Κίεβο τεράστια χρηματοδοτική δύναμη και θα έστελνε στη Μόσχα το μήνυμα ότι η Ουκρανία δεν θα καταρρεύσει λόγω έλλειψης χρημάτων.
Το μεγάλο αγκάθι: κρατική ασυλία και αξιοπιστία του ευρώ
Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει εξαιρετικά σοβαρό.
Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η ΕΚΤ και το Euroclear φοβούνται ότι οποιαδήποτε κίνηση που θα εκληφθεί διεθνώς ως κατάσχεση ξένων κρατικών αποθεμάτων θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο.
Κράτη και μεγάλοι διεθνείς επενδυτές θα μπορούσαν να αρχίσουν να αναρωτιούνται εάν τα συναλλαγματικά τους αποθέματα είναι πραγματικά ασφαλή όταν βρίσκονται σε ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ενδέχεται να μετακινηθούν κεφάλαια προς άλλες αγορές, προκαλώντας πλήγμα στην αξιοπιστία του ευρώ ως διεθνούς αποθεματικού νομίσματος.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ Christine Lagarde είχε ήδη προειδοποιήσει τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι οποιαδήποτε αξιοποίηση των ρωσικών assets θα ήταν ασφαλέστερο να γίνει σε συντονισμό με άλλες δυτικές χώρες, ώστε η ευρωζώνη να μην εμφανιστεί ως η μόνη περιοχή που προχωρά σε ένα τόσο αμφιλεγόμενο βήμα.
Η εναλλακτική: να μην αγγίξουν τα 210 δισ.
Ο Karel Lannoo, επικεφαλής του Centre for European Policy Studies, προτείνει μια λιγότερο επιθετική λύση: τη δημιουργία ενός ειδικού επενδυτικού οχήματος, ενός Special Purpose Vehicle (SPV).
Σε αυτό το μοντέλο, το κεφάλαιο των 210 δισ. ευρώ θα παρέμενε ανέγγιχτο και θα χρησιμοποιούνταν μόνο τα έκτακτα έσοδα που παράγει, περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως, ως βάση για την έκδοση ομολόγων υπέρ της Ουκρανίας.
Η πρόταση αυτή θα περιόριζε σημαντικά τον κίνδυνο να κατηγορηθεί η ΕΕ για ευθεία δήμευση ρωσικής κρατικής περιουσίας.
Το πραγματικό αδιέξοδο, επομένως, δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι νομικό και συστημικό: η ΕΕ θέλει να μετατρέψει τα παγωμένα ρωσικά αποθέματα σε χρηματοδοτικό όπλο υπέρ της Ουκρανίας, χωρίς όμως να δημιουργήσει ένα προηγούμενο που θα μπορούσε να επιστρέψει ως μπούμερανγκ στο ίδιο το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Και αυτό εξηγεί γιατί, παρά τα 210 δισ. ευρώ που βρίσκονται εδώ και χρόνια υπό ευρωπαϊκό έλεγχο, οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να δυσκολεύονται να αγγίξουν το ίδιο το ρωσικό κεφάλαιο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών